Sigaranın, Avrupalı kâşiflerin Kuzey Amerika'ya
gidip, oranın yerli halkıyla barış çubuğu tüttürmesine kadar uzanan çok
eski bir tarihçesi var. Sizlere burada tütünün kronolojik tarihçesini
sunuyoruz:
19. Yüzyıldan Önce Tütün Kullanımı
1492'den önce: Amerika kıtasının
yerlileri tedavi ve dini amaçlarla tütün üretimi yapıyorlardı.
1492: Kristof Kolomb Amerika'yı
keşfetti. Avrupa'ya döndüğünde yanında bu kıtada daha önce hiç görülmemiş
olan tütün tohumları ve yaprakları vardı. Kolomb'un mürettebatından
Rodrigo Jerez tütün içerken görüldü ve şeytan tarafından ele geçirildiği
iddia edilerek hapis cezasına çarptırıldı.
1535: Montreal Adasına ulaşan Jacques
Cartier oradaki yerli halkın kendisine tütün sunmasından sonra günlüğüne
"vücutlarını, ağızları ve burunları sanki birer bacaymışlar gibi
tütene kadar, dumanla dolduruyorlar", "biz de onları taklit
ettik, ancak duman biber gibi acıydı ve ağzımızı yaktı" diye yazmıştı.
1556: Fransa ilk defa tütünle
tanıştı ve Jean Nicot kısa zamanda tütün içmeyi popüler hale getirdi
(19. Yüzyıl bilim adamları "nikotin" olarak tanınan kimyasal
maddeye onun adını verdiler). 1565 yılına gelindiğinde, tüm Avrupa'ya
yayılan tütün alışkanlığı, ünlü İngiliz aristokratı ve şairi Sir Walter
Raleigh'nin tütün içmeye başlamasıyla, İngiltere'ye de girdi.
1610: Japonya'da tütün üretimi
ve içimi yasaklandı.
1612: Amerika'da Virginia'da ilk
defa ticari tütün ekimi yapıldı ve başarıya ulaştı. Amerikalı tütün
ekicisi John Rolfe daha sonra ünlü Kızılderili kızı Pocahontas'la evlendi.
On yıl içinde, tütün Virginia eyaletinin en önemli ihraç maddesi haline
geldi. Tütün ekimi için köle iş gücü kullanılmaya başlandı.
1618: Virginia 20.000 libre tütün
üretti.
1622: Virginia, bir Kızılderili
saldırısında kolonisinin üçte birini kaybetmesine rağmen 60.000 libre
tütün üretti.
1627:
Virginia, 500.000 libre tütün üretti.
1629: Virginia tütün üretimini üç
katına çıkararak 1.500.000 libre tütün üretti.
1634: Maryland kuruldu. Maryland'de
de tütün üretimine başlandı. Rus Çarı tütün içimini tüm Rusya'da yasakladı.
Tütün içerken yakalananların ceza olarak burnu kesiliyor, suçun tekrarı
halinde ölüme mahkum ediliyorlardı.
1660: Tütün üreticisi olan Virginia
ve Marland kolonilerinde kölelik başladı. Sayıları azalan beyaz uşaklar
yerini kölelere bıraktı. Köle fiyatları tütün fiyatlarına göre belirlenmeye
başlandı.
1676: New France Kolonisinde sokakta
tütün içmek ve tütün taşımak yasaklandı. Bir süre için, perakende satışta
yasaklandı ancak halkın kendileri için tütün yetiştirmeye başlamasıyla,
Kanada'nın tütün endüstrisi düşüş gösterdi.
1732: Virginia'nın en zengin tütün
üreticisi Robert King öldü. Öldüğünde 300.000 dönüm arazisi ve 700 kölesi
vardı.
1739: Fransa, Kanada'dan tütün ithal
etmeye başladı.
1761: İngiliz doktor John Hill,
"Cautions Against the Immodetrate Use of Snuff" (Aşırı Enfiye
Kullanımına Dikkat) isimli ve tarihte bilinen ilk tütün-kanser araştırması
olan raporunu yayınladı.
1775: Virginia ve Maryland'in tütün
üretimi 100 milyon libreye ulaştı.
19. Yüzyıl
1800: ABD'nin köle nüfusunun yarısından
fazlası Virginia ve Maryland'deydi. Bu iki eyaletteki toplam zenci köle
sayısı 395.000'di.
1800'lerin başı: Puro tüketimi,
enfiye tüketimiyle rekabet etmeye başladı. Tütün çiğneme ve pipo kullanımı
ortaya çıktı.
1854: 1856 yılında sona eren Kırım
Savaşı başladı. İngiliz ve Fransız askerleri Türk tütünüyle tanışıp,
onu Avrupa'ya götürdüler.
1878: Kanada'nın Ontorio bölgesinin
rahibi Albert Sims "The Sin of Tobacco Smoking and Chewing Together
With an Effective Cure for These Habbits" (Tütün İçme ve Çiğneme
Günahı ve Bu Alışkanlıkları Bırakmak İçin Etkili Tedavi) isimli kitabını
yayınladı.
1881: ABD'de, John Bonsack ilk sigara
yapan makinenin patentini aldı. Böylece ABD, günde 120.000 sigara üretmeye
başladı. Bir makine 48 kişinin yaptığı işi yapıyordu. Üretim maliyeti
düştü ve güvenli kibritin de icadıyla, sigara tüketimi bir anda patladı.
1889: Saint John Hastanesi sigaranın
zararlarını ve gırtlak kanserine neden olduğunu anlatan bir kitap yayınladı.
1891: Kanada'nın British Colombia
eyaletinde, 15 yaşından küçüklerin tütün içmesi yasaklandı.
1895: Sadece Kanada'da 66 milyon
adet sigara satıldı.
20. Yüzyıl
1903: Kanada, İngiltere ve Amerika'da
sigaranın zararları ciddi bir şekilde ele alınmaya başlandı, Kanada'da
sigaranın yasaklanması için meclise kanun tasarısı verildi.
1914: Birinci Dünya Savaşının başlamasıyla,
sigarayı yasaklama hareketi sekteye uğradı hatta tüm dünyada, cephedeki
askerlere tütün yollama kampanyaları başladı.
1920'ler: Tüm dünyada sigara kullanımı
hat safhaya ulaştı, bir yılda tüketilen sigara sayısı milyarları buldu.
1930: Almanya'nın Köln Üniversite'si
bilim adamları sigara ve kanser arasındaki ilişkiyi istatistiksel olarak
ortaya çıkardı.
1934: İlk mentollü sigara üretildi.
1938: John Hopkins Üniversitesi
doktorlarından Raymond Pearl sigara içenlerin, sigara içmeyenlere oranla
daha genç yaşta öldüklerini belirtti.
1939: Almanya Polonya'yı işgal etti
ve İkinci Dünya Savaşı başladı. Cephedeki askerlere sigara taşınmaya
başlandı.
Bu sırada Alman bilim adamları sigara ve
kanser arasındaki ilişkiyi daha derinlemesine inceleyen yeni bir istatistiksel
rapor yayınladı.
1943: Dünya yetişkin nüfusunun yaklaşık
%60-%80'nin sigara içiyordu.
1944: Amerikan Kanser Derneği, sigaranın
sağlığa zararlı olabileceğini belirtti. Akciğer kanseri ve sigara arasındaki
ilişkinin henüz kesinlik kazanmadığını ama gene de dikkatli olunması
gerektiği hakkında halkı uyardı.
1947: Kanadalı doktor Norman Delarue
akciğer kanseri hastalarının %90'ının sigara tiryakisi olduğunu gösteren
bir araştırma yayınladı.