SİGARA TÜKETİMİNİ
KÖRÜKLEYEN REKLAMLAR
1-
Satış noktalarında yapılan ihlaller:
a) Market, büfe vs yerlerde sigara
markasının yazısı kaldırılarak, o sigaranı alameti kullanılmak sureti
ile reklam yapmaktadırlar. Marlboro Sigarası, beyaz üzerine kırmızı
"M" harfine benzeyen "top roof" adını verdikleri,
kırmızı alametini kullanmakta. Parliament Sigarası, degrade gece mavisi
üzerine kendi markasının alametini kullanmakta.
Camel Sigarası ise Sarı kum tepesi üzerine lacivert zemin ve markanın
alameti olan sarı deve konulmaktadır.
b) Vitrin camlarını çerçeveleyen
ve cama yapıştırılan kuşaklar. Marlboro Sigarası kırmızı Beyaz şerit
şeritler. Camel Sigarası, sarı lacivert şeritler ile reklamlarını yapmaktadırlar.
c) Dükkan içlerine veya dışlarına
Marlboro Sigarası'nın alametlerinden biri olan Kovboy resimlerini koymaktadır.
( Son zamanlarda satış mağazalarında bu reklam panolarına rastlanmaktadır.)
Camel Sigarası ise macera adamı şeklinde olan resimleri kullanmaktadır.
d) Sigara üreticilerinin alameti
olan çeşitli çıkartmaları vitrinlere yapıştırmak sureti ile reklamlarını
yapmaktalar.
e) Vitrine sigara paket veya kutuları
konmak sureti ile reklam yapılmakta.
f) Sigara üreticilerinin kendi alametleri
ile düzenledikleri satış tezgahları ile reklam yapmaktadırlar.
g) Plastik sigara poşetleri dağıtılmaktadır.
Bu poşetler de yasak kapsamındadır.
Bu sayılan şekillerde
yasayı çiğnenmesi hususunda sigara üreticilerinin bayileri yanıltıcı
şekilde bilgilendirmekte oldukları görülmüştür. Bu bir nevi yasayı
çiğnemeyi teşvik etmektir. Yapılan incelemede sigara üreticilerinin
taşeronları vasıtasıyla bütün bu reklam harcamalarını karşılayıp,
ayrıca bayilere aylık olarak bedelsiz, sigara kartonları vermekte
oldukları anlaşılmıştır.
Satış yerlerindeki bu gibi yasa ihlallerini oluşturan her türlü iç
dış reklam panoları, vitrinlerdeki şerit, bant vs. reklam çıkartmaları,
belediye zabıtasınca kaldırılacaktır. Direnme olduğu takdirde kolluk
kuvvetlerinden destek istenecektir. Ayrıca yasal para cezalarının
tahsil edilmesi için; ilgili satış yerinin sorumlusu hakkında cumhuriyet
savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacaktır.
2-
Gazete ve dergilerde, çeşitli yayınlarda şu ana kategoride reklam yapılmaktadır
:
a) Doğrudan sigaranın tanıtımı.
(daha çok büyük marketlerin alışveriş dergilerinde)
b) Sigara fiyatlarının duyurulması
şeklinde gazetelere verilen ilanlar.
c) Sigara markası ile anılan bir
kültür ya da spor aktivitesinin tanıtımı şeklinde.(Camel Trophy, Marlboro
Adventure, Parliament Cinema Club)
d) Sigara markası ile anılan bir
ticari mal veya hizmetin tanıtımı şeklinde. ( Marlboro Classic, Marlboro
Travel, Camel Trophy Watchs, Camel Trophy Bags, Camel Trophy Boots )
e) Puro tanıtım reklamları ve reklam
denilecek şekilde yapılan haberler.
Gazete ve dergiler
vasıtası ile yapılan bu tür ihlallerin basın savcılığı aracılığı ile
takip edilmesi husunun Valilik Makamınca Cumhuriyet savcılığına bildirilmesine
karar verilmiştir.
3-
Televizyon kanalları ile yapılan ihlaller:
a)
"Camel Trophy" adı verilen "CAMEL" marka sigarayı
tanıtmak için üretici firmanın sponso ettiği macera yarışmasının reklam
spotunun yayınlanması.
b) Sigara firmalarının desteklediği
ve sigara markasını kullanıldığı yarışma ve aktiviteler başta haberler
olmak üzere çeşitli programlarda yayınlanmaktadır. Sigara üreticileri
tarafından, bu programların yayınlanması için televizyon kanallarına
çeşitli adlar altında doğrudan veya program yapımcılarına ödemeler yapılmaktadır.
Bu ödemelerde de aracı olarak çeşitli ajanslar kullanılmaktadır.
c) "Parliament Sinema Kulübü"
adı verilen "Parliament" marka sigarayı tanıtmak için üretici
firmanın sponso ettiği faaliyet de yasanın aynı kapsamına girmesine
rağmen söz konusu reklam spotu bir yılı aşkın süredir yayınlanmaktadır.
d) Mallboro marka sigaralarının
sponso ettiği otomobil yarışlarının televizyonlardan gösterilmesi şeklinde.
Radyo ve televizyonlar
vasıtası ile yapılan bu tür ihlallerin RTÜK tarafından takip edilmesi
husunun Valilik Makamınca ilgili kurula bildirilmesine karar verilmiştir.